الف)عناصر برنامه ی درسی:
1- اهداف:
به نظر میرسد یکی از اشکالات وارد شده به کتاب این باشد که در ابتدای هر بخش اهداف مورد انتظار نوشته نشده و دانش اموز هنگام مطالعه و مشاهده ی کتاب در هر بخش نمی داند که به چه اهدافی باید دست بیابد.
در واقع لازم است معلم قبل از تدریس به بیان اهداف مورد نظر از دیدگاه خودش بپردازد.البته از طریق مطالعه ی محتوا می توان تا حدودی به اهداف مورد انتظار از نظر حیطه های مختلف پی برد. مثلا با توجه به متن دانش آموز می فهمد که ئنقش دولت در اقتصادباید تا چه حد باشد.
2- محتوا:
با توجه به سوالی که در ابتدای این فصل مطرح شده با این عنوان که «آیا دولت باید در اقتصاد دخالت کند؟»محتوا و متن این فصل تا حدی توانسته دلایل منطقی دخالت دولت را مطرح کند.متون صفحه ی 90 الی 94 با توجه به میزان فهم و یادگیری دانش آموزان نگاشته شده است.
همچنین با توجه به شرایط اقتصادی جامعه ی امروز ایران متن این فصل می تواند به سوالات ذهنی دانش آموز در باره ی عملکرد اقتصادی دولت پاسخ دهد.اما از صفحه ی 94 به بعد یعنی از مبحث سیاست های اقتصادی مطالب سنگین بوده و در حد فهم و درک دانش آموز و متناسب با دایره ی لغات ذهنی نیست و نیازبه توضیح بسیار و خارج از کتاب توسط معلم دارد.
مطالب صفحه ی 94 و 95 با مثال های عینی مطرح نشده و جذابیت لازم را برای دانش آموز ندارد.مطالب صفحه ی 96 نیز دانش آموز را دچار شبهه خواهد کرد.(تردید درباره ی اینکه کشور های پیشرفته ی امروزی به دلیل عدم حضور پررنگ دولت توسعه یافته شده اند و دلیل توسعه ی کند ایران را ناشی از حضور دولت خواهند دانست.)
در کنار این موارد نداشتن عکس و تصویر ذهن دانش آموز را خسته می کند و توجه و تمرکز او را نسبت به درس کاهش می دهد.
توالی تنظیم آن از آسان به مشکل برخلاف کتاب گذشته اصلاح شده و مناسب به نظر می رسد.
زمان یک جلسه ی 90 دقیقه ای برای تدریس این فصل مطلوب است.
همچنین محتوای این فصل می تواند دیدگاه انتقادی دانش آموز را نسبت به مسایل اقتصادی جامعه به چالش بکشاند.
مطالب بخش های قبلی برای ورود به این فصل به نظر کافی می آید.از طرف دیگر درک این فصل برای فهم درس های بعدی نیز لازم است.
3-رو ش ها:
محتوای کتاب به ویژه در این فصل تفکر و اندیشه ی اقتصادی دانش آموز را تقویت کرده و انجام فعالیت های در نظر گرفته شدهبه دید نقادانه و مهارت کاربردی دانش آموز کمک می کند و می تواند او را در تجزیهو تحلیل مسایل اقتصادی یاری دهد.
فعالیت های شماره 1و2و3و4 کاملا به صورت کاربردی تنظیم شده و قدرت تشخیص دانش آموز را افزایش میدهد.
سوالات آخر فصل در صفحه ی 97 بیشتر حیطه ی دانش را تقویت می کند و در حیطه های بالاتر سوالی مطرح نشده است.
میتوان گفت که تقریبا هیچ گونه سوال واگرایی مطرح نشده است.
این فصل را میتوان از طریق روش تدریس فعال همراه با بحث و گفت و گو و ارائه ی مثال های بی شمار تدریس کرد و از بحث گروهی استفاده ی فراوان نمود.
4-ارزشیابی:
ارزشیابی این فصل عمدتا می تواند از طریق ارائه ی سوالات متنوع مانند کوتاه جواب ، بلند جواب،جای خالی ، چند گزینه ای و به صورت شفاهی وکتبی انجام شود.بهتر این است که معلم گرامی سعی کند سوالاتی در حیطه های بالاتر مانند تجزیه و تحلیل و ....مطرح کند.
5- شکل ظاهری کتاب:
در این رابطه می توان به نکات زیر اشاره کرد:
_ابعاد و اندازه ی کتاب مناسب است.
_رنگ،طرح و نوع جلد مناسب است و به خوبی از رنگ های زنده استفاده شده و طرح روی جلد نیز کاملا بیانگر فعالیت های اقتصادی می باشد.
_نوع کاغذ سفید بوده و ضخامت آن نیز مناسب است.
_فاصله ی بین خطوط مطلوب است.
_به جز تصویر اول بخش4 در هیچ یک از صفحات این فصل تصویر و شکل وجود ندارد و جای خالی آن کاملا احساس می شود.
_از نظر سایر موارد مانند سلیس و روان بودن ، خط ، رعایت فاصله بین بند ها ، صحیح بودن املای کلمات و رعایت قواعد نگارشی مطلوب به نظر می رسد.
6- تکنولوژی و تأثیر گذاری آموزشی:
متأسفانه این فصل فاقد تصاویر و نمودار لازم می باشد.
7-ساختار:
این فصل مقدمه ی لازم را برای ورود به بحث دارد و متن آن نیز مخصوصا در صفحات 90 الی 94 قابل فهم و درک است.
نکته ی آخر:
امید است نگارنده توانسته باشد حق مطلب را ادا کرده و گامی اگرچه بسیار اندک در جهت ارتقای کتب درسی برداشته باشد.
برچسب:
نویسنده: شیدا رجبی